De Rozendaalse beek is een van de sprengenbeken aan de Veluwezoom. De oorspronkelijke, natuurlijke beek door een smeltwaterdal is in de late middeleeuwen uitgegraven vanaf de sprengkoppen achter kasteel Rosendael tot de vijvers bij Overhagen. Door in de beek dammen en vijvers aan te leggen voor waterberging was er het gehele jaar door voldoende stromend water voor de aandrijving van watermolens op de beek.
Een van de genoemde dammen, de huidige Kerklaan, zorgde ervoor dat voldoende water werd vastgehouden voor een gracht rondom kasteel Rosendael. Zo werd het beekdal voor graaf Reinoud I van Gelre in de 14e eeuw een strategische plek om er een verdedigingstoren, donjon, te bouwen.
Sprengkoppen
De watertoevoer uit de verschillende sprengkoppen, diep uitgegraven in de helling, was voldoende om bij het kasteel drie watermolens te bouwen. Deze watermolens zijn verdwenen om plaats te maken voor de vijverpartijen van park Rosendael, aangelegd door Johan van Arnhem. Verderop aan de beek hebben de watermolens nog tot het midden van de 19e eeuw dienst gedaan.
(
Onbekend
)