Onderwijs

Voormalige school De Steeg gm-st-002-01_24cm

Het onderwijs voor alle jeugd van 6-12 jaar was in de 17e eeuw in Rheden en Rozendaal verbonden aan de toenmalige Gereformeerde Kerk. De koster fungeerde als onderwijzer. Daarnaast was er (duur) particulier onderwijs.

Schoolstrijd
Het aantal scholen voor lager onderwijs groeide in de 19e eeuw. In die tijd heerste een schoolstrijd voor gelijkberechtiging van openbaar en bijzonder onderwijs. De bijzondere scholen werden bestuurd door verenigingen die alles zelf moesten regelen én betalen. Dit duurde tot 1917.

In de 20e eeuw groeide het lager onderwijs, èn diverse vormen van beroeps- en voorgezet onderwijs. Meestal ‘verzuild’ georganiseerd: openbaar, rooms-katholiek en protestants (“christelijk-nationaal”). De oude bewaarschool voor de kleintjes groeide uit tot kleuteronderwijs.

Fusies
Het voortgezet onderwijs groeide vanaf 1950 sterk. In de 20e eeuw ontstond bij een grote fusie Het Rhedens in Dieren.

Molenschuur en school Rozendaal 2021 SAM_0268

Met een soortgelijke fusie ontstond in Velp het Titus College voor mavo en meao, inmiddels ROC 12. Basisscholen werden soms samengevoegd door dalend leerlingental. Sommige verdwenen scholen komen als erfgoed aan de orde.

Kostscholen
Vooral in Velp waren in de 19e eeuw veel kostscholen voor 'jongedames' en 'jongeheren'. Op Larenstein werden meisjes door nonnen (her)opgevoed. In De Steeg ontstond later de Internationale School Rhederoord en in Dieren was het Instituut Kinsbergen bekend.

Groen onderwijs
De concentratie van groen onderwijs die in Velp groeide, is uniek. Het bestaat anno 2024uit het Groenhorstcollege voor tuinbouwonderwijs, de mbo-school Helicon en de Hogeschool van Hall-Larenstein, die nauw samenwerkt met de Universiteit Wageningen.

Bron: Canon van Rheden

Erfgoedlocaties

Bewaar- en Kleuterschool Annastraat Velp

Bewaar- en Kleuterschool Annastraat Velp

Aan de zuidzijde van de Annastraat was vroeger de Openbare Bewaarschool voor kinderen in de kleuterleeftijd. Het was de oudste Bewaarschool van de gemeente Rheden, opgericht in 1875. Dit gebeurde op …

Lees verder →
Bewaarschool Ellecom

Bewaarschool Ellecom

Dit pand werd rond 1900 gebouwd als bewaarschool, de voorloper van de kleuterschool. Het was een geschenk van de familie die het Huis Dalstein in die tijd bewoonde. Op hetzelfde terrein als de school…

Lees verder →
Bewaarschool Kruisstraat

Bewaarschool Kruisstraat

De eerste vorm van Christelijk onderwijs in Dieren was de Algemeen Christelijke Bewaarschool en werd in 1863 opgericht.

Het doel van deze Algemeen Christelijke Bewaarschool was vooral "... om kindere…

Lees verder →
Binnenweg 71

Binnenweg 71

Voorheen was dit gebouw een school voor verschillende leeftijdsgroepen, later geruime tijd dorpshuis. Na de bouw van een nieuw dorpshuis werd het de vestiging van een kindercentrum en in 2025 is het …

Lees verder →
Bisschop Staalschool Velp

Bisschop Staalschool Velp

Het schoolgebouw uit de 20e eeuw is in 2006 omgebouwd tot appartementen, maar nog wel herkenbaar.
In 1931 kocht het Rooms-Katholieke Kerk- en Schoolbestuur het terrein tussen Hoofdstraat en Nieuwstr…

Lees verder →
Centrum Jonkvrouw Brantsen

Centrum Jonkvrouw Brantsen

Het pand is rond 1905 gebouwd als school in de stijl van de overgangsarchitectuur, waarbij verschillende bouwstijlen door elkaar gebruikt worden. Dit is onder meer zichtbaar in het gebruik van de rod…

Lees verder →