Rosendael Hovenierswoning

Onderdeel 11
Woningen ten zuiden van het park, aan de laagste vijver, uit omstreeks 1830. Oorspronkelijk bevatte het gebouw drie woningen, nu twee. Onderdeel van de historische buitenplaats Rosendael.

Het huis
Het pand is op een onregelmatig rechthoekige grondslag opgetrokken in baksteen met begane grond en kapverdieping. Op het samengestelde rieten schilddak staan bakstenen schoorstenen. In de topgevel aan de voor- en achterzijde een drielichtvenster met spitsboogvormen. Aan de voorzijde is voor dit venster een laag houten balkon geplaatst en de kap is voorzien van windveren. Aan weerszijden van de uitbouw eveneens drie lichtvensters, maar rechthoekig van vorm.

Aan de westelijke zijgevel is een glazen veranda opgetrokken met windveren. Aan de oostelijke zijgevels twee kleine uitbouwen met rieten zadeldak. De schuifvensters in de zijgevels hebben luiken, geschilderd in de kleuren van de Het Gelders Landschap: lichtgroen vlak in donkere groene rand met gele ruit waarin een rode roos. In de kap zijn aan de oost- en westzijde twee dakkapellen met driehoekig fronton en een openslaand vierruitsvenster aangebracht.

Water rondom en onder het huis
Op deze plek was enkele eeuwen een papiermolen in bedrijf, vandaar de vijver en de waterval naast het huis. Het molenwerk is in 1866 afgebroken. Waarschijnlijk is het huis omstreeks 1880 verbouwd.

In de kelder van het huis bevinden zich aan weerszijden spoelgoten die gevoed worden door de beek en verder zijn er gemetselde nissen voor flessen. De kelder deed dienst als wijnkelder van het kasteel en heeft een aparte ingang aan de noordoostzijde. De zorg voor de wijn berustte bij de keldermeester van het logement/hotel op de Smidsberg. Per kruiwagen en later per fietsmand werden de wijnflessen naar de kasteelkeuken gebracht.

Verhuurd
De woningen werden verhuurd aan (tuin)personeel van het kasteel. Op oude ansichten staat vaak ‘hovenierswoning’ of ‘veldwachterswoning’. Rond 1940 woonde veldwachter Materman namelijk in een van de woningen.
Ook nu nog hebben de huurders vaak een relatie tot de eigenaar van het kasteel: Gelders Landschap en Kastelen.

Klik voor gegevens van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed op Documenten onder de foto’s rechtsbovenaan.