Rozendaalse beek Rozendaal

De Rozendaalse beek is een sprengbeek met veel gezichten. De beek bepaalt het landschap en was ook bepalend voor de geschiedenis van Rozendaal.
De oorspronkelijke, natuurlijke "wambeek" liep door een oud smeltwaterdal en is in de late middeleeuwen uitgegraven - vanaf de sprengkoppen achter kasteel Rosendael tot aan de vijvers bij Overhagen.

Stromend water De sprengkoppen liggen diep uitgegraven in de hellingen achter kasteel Rosendael. In het lagere deel van het dal voegt zich kwelwater bij de beek. Door in de beek dammen aan te leggen en bergingsvijvers (wijlers) aan te leggen was er het gehele jaar door voldoende stromend water voor de aandrijving van watermolens op de beek. De watermolens werden verpacht door de bewoners van het kasteel.

Bij de Ringallee stroomt de beek verder in Velp langs Jeruzalem, de Oude Jan, Overhagen naar de IJssel.

Watermolens
Door de regelmatige toevoer van water kon de beek de vele watermolens op de landgoederen Rosendael, Overbeek en Biljoen aandrijven. De molens werden in de loop der eeuwen verpacht als kopermolen, papiermolen of korenmolen door de kasteeleigenaren, zoals de families Torck, Van Pallandt, en in Velp Van Eck en Van Spaen. In de 19^e eeuw verdwenen de watermolens en werd het heldere water gebruikt voor wasserijen en een viskwekerij.

De watermolens zijn allemaal verdwenen, maar hun plekken zijn nog zichtbaar als waterval of cascade.
Beeldbepalend in Rozendaal zijn:
- de sprengkoppen in de Tonberg in park Rosendael,
- de oorspronkelijke bergingsvijvers in het park,
- het beekdal parallel aan de Rosendaalselaan met diverse vijvers en watervallen waar ooit molenraderen draaiden.