Terlet

Terlet was een van de oudste nederzettingen of buurtschappen van het huidige Nationaal Park Veluwezoom.
Op een kaart uit 1557 van Christiaan Grootens stond er een hoeve Ter Leth op anderhalf uur lopen ten noorden van Rozendaal. In de middeleeuwen lag hier een belangrijke kruising van postwegen (Arnhem - Apeldoorn - Deventer) en van eigendommen (Arnhem, Rozendaal en Ede). Het was een ideale locatie voor een herberg. Zo ontstond de kleine nederzetting Terlet.

Rondom de latere herbergboerderij Groot Terlet lagen enkele kleine boerderijtjes met bijgebouwen, een gezamenlijke waterput, een schaapskooi en omliggende akkers.
Zoals zo veel kleine agrarische nederzettingen is ook Terlet verlaten. Een deel van de gebouwen moest wijken voor de verbreding van de A50. De beide lindebomen die Groot Terlet flankeerden, staan echter nog in de groenstrook tussen de snelweg en de parallelweg, als stille getuigen van een lange en bijzondere historie.

Het heide- en grasveld ten westen van de A50 is na de Tweede Wereldoorlog bekend geworden als zweefvliegveld Terlet.

In de Franse tijd
In 1811 trok een opmerkelijke stoet langs Terlet. Naar verluidt passeerde keizer Napoleon met zijn gemalin de nederzetting Terlet in de ochtend van 30 oktober 1811, vanuit paleis Het Loo op weg naar Arnhem.
Twee jaar daarvoor had Napoleon Holland ingelijfd bij Frankrijk en nu was hij op bezoek in de noordelijke Franse provinciën. Een dergelijke tocht moest natuurlijk goed worden voorbereid. Zo werden in de voorafgaande weken paarden gevorderd in de omliggende gemeentes. De paarden moesten (met berijder en twee dagen foerage voor berijder en paard) beschikbaar staan langs de route om te kunnen wisselen met de paarden van de keizerlijke stoet. Bij Terlet ging het om 20 paarden, maar iets noordelijker, bij Woeste Hoeve, moesten maar liefst 250 paarden klaarstaan.