Gasfabriek Velp

Ten noorden van de spoorlijn, op de hoek van de Noorder Parallelweg en de Ommershofselaan, bevond zich het terrein van de gasfabriek van Velp. Het was een fabriekscomplex waar tot de jaren zestig uit steenkolen gas werd gemaakt en werd opgeslagen in de voor Velp zo herkenbare gashouder. Op de hoek bevond zich enige tijd een toonzaal met kachels en fornuizen.

Vanaf 1865
De gasfabriek in Velp werd bij Koninklijk besluit opgericht op 7 september 1865. Velpenaar D.J.A. Henny had van de gemeente een concessie gekregen voor een fabriek om gas te leveren voor straatverlichting en gasbuizen aan te leggen in de openbare weg in Velp.
Het bedrijf is verschillende keren verkocht en in 1911 flink uitgebreid met kantoren en kolenloodsen. Dat gebeurde onder leiding van J.M.C. van der Bijll, die directeur was van 1884 tot 1913.

In 1919 nam de gemeente de gasfabriek over de ‘Maatschappij tot exploitatie van gasfabrieken te Velp’. De fabriek in Dieren werd toen gesloten en de hele gasvoorziening voor de gemeente Rheden kwam vanuit Velp. Gedurende de oorlogsjaren was er nauwelijks gas beschikbaar.

Gas uit steenkool achterhaald
De gasfabricage uit steenkool raakte met de ontdekking van de gasbel in Slochteren, begin jaren zestig, overbodig en de gashouders werden gesloopt. Het terrein werd door de gemeente voor opslag van andere materialen en andere doeleinden gebruikt.

Het terrein is de eerste plek in de provincie waar een schoongemaakt gasfabrieksterrein werd bebouwd.  Tegenwoordig vindt men er de woonwijk Velpse Veste.

Promotie van gas in Velp. Artikel in Ambt & Heerlijkheid no.209, dec. 2020