Kruidenier Wijlhuizen

Menig (oud) Velpenaar herinnert zich nog kruidenier Wijlhuizen in de Emmastraat. Zijn winkel stond bekend om de originele inrichting uit het einde van de 19^e eeuw! Niet alleen om de inrichting, maar ook om “ouderwetse” gewoonten en vriendelijke bediening. Menig product werd naar wens afgewogen en in de bekende bruine puntzakjes gedaan.

De heer (Theodorus) Wijlhuizen werkte er al toen hij in 1887 eigenaar werd. De kruidenierswinkel stond al spoedig bekend als een der voornaamste in Velp. Specialiteit was de koffie- en pindabranderij. Zoon Theodorus nam de winkel over en werd ook een gerespecteerd Velpenaar. Opvolging werd gewaarborgd door de komst van het echtpaar Minkman-Meeuwissen.

Vooroorlogs assortiment
De klanten konden bij Wijlhuizen grutterswaren en koloniale waren kopen. Hij verkocht als enige Velpse kruidenier Thueré’s thee en le Coq Rouge wijn!
De vaatjes boter kwamen van de Coöp. Stoomzuivelfabriek Hummelo-Keppel en een portie werd voor de klant verpakt in vetvrij papier. Groene zeep werd verpakt in geprepareerd dubbel papier, de zogenaamde ‘zeepvellen’. Voor stroop, azijn en slaolie moest de klant een kannetje meebrengen. De groothandelaar Velders in Zutphen leverde rook- en pruimtabak. Men kon de suiker héél als "melisbrood", maar ook aan stukjes of geschaafd bestellen. Wijlhuizen verkocht berkenbezems en borstels, gemaakt door Kersten in Rheden. Voor de schoonmaak: schuurzand, Brusselse aarde en marmerslijp voor o.a. het schoonmaken van melkbussen. Biks (voer voor o.a. konijnen, schapen, paarden), kippenvoer, zangzaad en hondenbrood.
De postboden droegen ’s avonds een blikken olielampje voor de borst. Wijlhuizen leverde aan het postkantoor daarvoor een mengsel van raapolie en patentolie (met zwavelzuur gezuiverde olie).

In veel gevallen werd zonder tussenkomst van de groothandel ingekocht. De koffie kwam vroeger per spoor en later met de vrachtwagen aan. Ook de thee werd in massa op monster ingekocht. Het “op termijn” en in massa inkopen vereist kapitaal, maar geeft meer winst. Fa. Wijlhuizen was in dit opzicht een uitzondering onder de Velpse kruideniers. Als gevolg van de losse verkoop waren papieren zakken in grote aantallen nodig. De kaas werd in het groot ingekocht in Gouda. De suiker kwam in balen aan. Met de groothandel in Arnhem werd ook veel zaken gedaan.

Voor rampen gespaard
Gelukkig bleven huis en erf in de 2^e WO voor grote rampen gespaard. De machines moesten worden ingeleverd, maar Wijlhuizen jr. en Minkman verborgen ze.
Na de oorlog gingen de zaken weer goed. Fa. Wijlhuizen was de eerste kruidenier in Velp met een auto-bestelwagen.

Naarmate de tijd vorderde werd het interieur van de winkel zeldzaam in Nederland. Dankzij de inspanningen van het echtpaar Minkman-Meeuwissen en later Tuininga kon de zaak blijven voortbestaan. Toch kwamen er, ook bij de Velpse bevolking, zorgen over het voortbestaan van de winkel. Toen zij de zaak niet meer konden runnen werd op 29 december 1978 De Stichting Behoud Kruidenierswinkel Fa. Wijlhuizen te Velp opgericht. Uiteindelijk werd het pand door de eigenaar verkocht en werd de zaak in 1986 opgeheven. De inventaris werd geschonken aan Stichting Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen.

E.J. Kruijswijk-Janssen schreef: “Een eeuw kruidenierswinkel Wijlhuizen, 1882-1982”.