Veluwezoom
Nationaal Park Veluwezoom telt ruim 5.000 hectare en is onderdeel van de Veluwe, een groot, aaneengesloten natuurgebied in de gemeenten Arnhem, Rheden en Rozendaal . Het bestaat uit bossen, heidevelden, zandverstuivingen en landgoederen. Kenmerkend zijn de heuvels en het uitzicht, met centraal gelegen de bekende Posbank.
Geschiedenis van de Veluwezoom
Na de vestiging van de eerste mensen werd in de loop der eeuwen het meeste (loof)bos gekapt of het verdween door overmatige begrazing door vee. Zo ontstonden uitgestrekte heidevelden, zoals het Herikhuizerveld en de Rheder- en Worthrhederheide. Op sommige plaatsen verdween in de middeleeuwen zelfs alle begroeiing en ontstonden zandverstuivingen, zoals het Rozendaalse zand en het Rheder- en Worthrhederzand. Alleen enkele gebieden met oude hakhoutbossen bleven begroeid, zoals de Imbosch, 't Asselt en de Onzalige Bossen.
In 1911 kocht Natuurmonumenten het bosgebied Hagenau met daarin de Carolinahoeve. Meer bossen en heidevelden in de omgeving volgden. In 1930 werd de streek uitgeroepen tot het eerste nationale park van Nederland.
Geologie
Lang voor de vestiging van mensen, tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, werden de aanwezige zandgronden opgestuwd door gletsjers die vanuit het noorden Nederland binnendrongen. De Oost-Veluwestuwwal loopt door het nationale park en is te herkennen aan heuvels zoals de Zijpenberg en de Elsberg. Het hoogste punt van het nationale park en van Gelderland wordt gevormd door het Signaal Imbosch (109,9 m). Toen de gletsjers aan het einde van het Saalien smolten, werden door het smeltwater diepe dalen uitgesleten, die in het gebied rond de Posbank nog goed te zien zijn.
Recreatie en toerisme
De Veluwezoom kende vanaf halverwege de 19e eeuw een toenemende belangstelling onder welgestelde toeristen. Rond 1900 verbreedde het toerisme zich onder meer lagen van de bevolking. De Posbank verwierf landelijke bekendheid door wandeldagtochten, het uitzicht en wild kijken. Het uitkijkpunt op de Elsberg is gebouwd in een heuveltop met zicht over de Rheder- en Worthrhederheide en omliggende bossen.
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Telefoonlaantje Laag-Soeren
In de bocht van de Schaapsallee tusssen Elsberg en Soeren, bevindt zich links het begin van het Telefoonlaantje. Het loopt enigszins naar beneden naar de jachtopzienerswoning.
Vroeger stonden lan…
Tunnekes of Tonnetjes
De Tunnekes of Tonnetjes liggen aan de oude zandweg Tunnekesweg over de Worth Rhedense Heide. Deze loopt van de voormalige parkeerplaats aan het begin van de Burgemeester Bloemersweg over de Worth Rh…
Tunnekesweg
De naam de Tonnetjes- of Tunnekesweg verwijst mogelijk naar urnen van oude graven, die hier zouden zijn gevonden. Het is een lang doorlopende brede zandweg met fraaie vergezichten, o.a. op de Elsberg…
Valleikoepel
De Valleikoepel op het Herikhuizerveld bij Rheden was een uitkijkpunt bij de kruising Snippendaalseweg en Zijpenberg. Het uitkijkpunt lag ongeveer tegenover de afslag in de richting van de Brandtore…
Varkensbos
De naam Varkensbos verwijst naar wilde varkens, oftewel wilde zwijnen. Ze hielden zich hier overdag schuil in het struikgewas. Wilde zwijnen zijn schuwe dieren, die vooral "s nachts op zoek gaan naar…
Veertien Bunder
Vóór de aankoop door Natuurmonumenten waren grote delen van Veluwezoom versnipperd in eigendom. Veertien bunder was zo"n snipper. Ook is er een grotere van twintig bunder aan de Schaapsallee ter hoog…