Onderwijs

Voormalige school De Steeg gm-st-002-01_24cm

Het onderwijs voor alle jeugd van 6-12 jaar was in de 17e eeuw in Rheden en Rozendaal verbonden aan de toenmalige Gereformeerde Kerk. De koster fungeerde als onderwijzer. Daarnaast was er (duur) particulier onderwijs.

Schoolstrijd
Het aantal scholen voor lager onderwijs groeide in de 19e eeuw. In die tijd heerste een schoolstrijd voor gelijkberechtiging van openbaar en bijzonder onderwijs. De bijzondere scholen werden bestuurd door verenigingen die alles zelf moesten regelen én betalen. Dit duurde tot 1917.

In de 20e eeuw groeide het lager onderwijs, èn diverse vormen van beroeps- en voorgezet onderwijs. Meestal ‘verzuild’ georganiseerd: openbaar, rooms-katholiek en protestants (“christelijk-nationaal”). De oude bewaarschool voor de kleintjes groeide uit tot kleuteronderwijs.

Fusies
Het voortgezet onderwijs groeide vanaf 1950 sterk. In de 20e eeuw ontstond bij een grote fusie Het Rhedens in Dieren.

Molenschuur en school Rozendaal 2021 SAM_0268

Met een soortgelijke fusie ontstond in Velp het Titus College voor mavo en meao, inmiddels ROC 12. Basisscholen werden soms samengevoegd door dalend leerlingental. Sommige verdwenen scholen komen als erfgoed aan de orde.

Kostscholen
Vooral in Velp waren in de 19e eeuw veel kostscholen voor 'jongedames' en 'jongeheren'. Op Larenstein werden meisjes door nonnen (her)opgevoed. In De Steeg ontstond later de Internationale School Rhederoord en in Dieren was het Instituut Kinsbergen bekend.

Groen onderwijs
De concentratie van groen onderwijs die in Velp groeide, is uniek. Het bestaat anno 2024uit het Groenhorstcollege voor tuinbouwonderwijs, de mbo-school Helicon en de Hogeschool van Hall-Larenstein, die nauw samenwerkt met de Universiteit Wageningen.

Bron: Canon van Rheden

Erfgoedlocaties

Julianaschool Velp

Julianaschool Velp

Dit gebouw was vanaf 1904 eerst in gebruik als openbare school, School IV. Op 26 augustus 1924 ging het gebouw over naar het Protestants Christelijk onderwijs. Deze tweede Protestants Christelijke sc…

Lees verder →
Klooster St. Michael met kapel en kleuterschool

Klooster St. Michael met kapel en kleuterschool

Op de dag van zijn inhuldiging in 1840 maakte Koning Willem ll een einde aan de beperkende wetgeving voor de kloosters. Oude kloosterordes konden terugkeren in Nederland, nieuwe congregaties mochten …

Lees verder →
Kostschool Euréka

Kostschool Euréka

In 1841 wordt de kostschool van M.H. Schwarz vermeld - voor jongens en meisjes. Na vertrek van Schwartz in 1848 verklaart J.W. Heuvelman zich bereid de school voort te zetten, maar uiteindelijk doet…

Lees verder →
Kostschool Oosterwolde

Kostschool Oosterwolde

Mej. J.C.P. Guye opende in 1872 in het gebouw Oosterwolde aan de Reinaldstraat opnieuw een jongedameskostschool voor adellijke en patricische dochters. Zij maakte van Oosterwolde een bloeiende, zeer …

Lees verder →
Kostschool voor Jongedames Velp

Kostschool voor Jongedames Velp

Mej. L.J.C. Kuijl uit Tiel opende in mei 1894 haar kost- en dagschool voor jongedames aan de Hoofdstraat te Velp tegenover de Kerkstraat. Zij verplaatste haar school naar het Gotische Huis, later gen…

Lees verder →
Kostschool Westerwolde

Kostschool Westerwolde

H. Lauer, instituteur te Velp, koopt in 1880 een herenhuis met terrein aan de Kerkstraat van D. Damen. Dit zal het huis "Vrede Oord" Kerkstraat 37 zijn geweest.
In het gemeenteverslag over 1882 lezen…

Lees verder →