
Toerisme en recreatie hebben met elkaar gemeen dat ze pas opkwamen in de 19e eeuw. Toen kregen mensen geleidelijk meer vrije tijd en door toenemende welvaart hoefden ze niet meer al hun geld uitgeven aan noodzakelijke levensbehoeften. Bovendien groeiden de vervoersmogelijkheden. Voordien waren reizen, vakantie en sport vooral weggelegd voor de rijken. We vergeten wel eens dat mensen tot ver in de 20e eeuw hun ontspanning vooral dichtbij huis zochten. Recreatie kent allerlei georganiseerde vormen, meestal in verenigingen, maar ook speeltuinen of een zwembad horen erbij.
Toerisme
Het toerisme naar de Veluwe groeide en had zijn weerslag op de dorpen van Rheden met vele hotels en pensions. Later kwamen campings en vormen van dagrecreatie. De vorm van het toerisme veranderde en de bezoekersaantallen stegen, maar Nationaal Park Veluwezoom is nog altijd een begrip. Bij het (verdwenen) erfgoed horen een renbaan en een rodelbaan en diverse sportlocaties. En wie weet nog iets over zwembaden in de IJssel? Of over de belangrijke rol van de VVV?

Verenigingen
In 1855 kreeg de ‘vereniging” een wettelijke basis. Al spoedig ontdekte men dat je als vereniging allerlei activiteiten kon ontplooien, rond de bijbel, cultuur of natuurkennis. Later kwamen daar sport en ontspanning bij. Zo ontstond in vrijwel alle dorpen rond 1900 een bloeiend verenigingsleven. De verhalen over deze verenigingen zijn erfgoed, net als de locaties of gebouwen waar men samenkwam of oefende.
Zie Canon van Rheden, venster 24, 30, 32
Op het landgoed Beekhuizen werd in 1844 het Hotel Beekhuizen gebouwd in Zwitserse chaletstijl. Het zuivere Veluwse grondwater werd gebruikt door en voor de hotelgasten. Aan de overzijde van de Beekhu…
Het Hotel Bongers stond (oostelijk) naast Hotel Tramstation aan de Zutphensestraatweg. De heer G.W.A. (Gerrit Willem Adriaan) Bongers -ook stationschef-restaurateur van Hotel Tramstation- liet in 190…
In 1933 besloot J.A. Reiff om bij de unieke en drukke drietrapssluis in het Kanaal een café-restaurant met terras te bouwen met de toepasselijke naam De Sluis. Bezoekers konden zo onder het genot van…
In november 1898 startte de bouw van een woonhuis voor de familie Adding. In 1901 volgde reeds een uitbreiding tot pension, in navolging van buurman Nijdeken in Villa Vredehoek. Het pension kenmerkte…
Het hotel ontstond in 1874 na de dood van P.N. Jut van Breukelerwaard. Hij was de bewoner van het pand (Huis Laag-Soeren) dat gebouwd werd in 1767 door C.O. van Kesteren. Jut was ook de stichter van…
Het voormalige Hotel/Pension Metropole is gebouwd in 1906 in opdracht van G. (G.W.A) Bongers. Hij was stationschef/restaurateur en liet een jaar later naast Hotel Tramstation ook nog een huis/concert…