
Toerisme en recreatie hebben met elkaar gemeen dat ze pas opkwamen in de 19e eeuw. Toen kregen mensen geleidelijk meer vrije tijd en door toenemende welvaart hoefden ze niet meer al hun geld uitgeven aan noodzakelijke levensbehoeften. Bovendien groeiden de vervoersmogelijkheden. Voordien waren reizen, vakantie en sport vooral weggelegd voor de rijken. We vergeten wel eens dat mensen tot ver in de 20e eeuw hun ontspanning vooral dichtbij huis zochten. Recreatie kent allerlei georganiseerde vormen, meestal in verenigingen, maar ook speeltuinen of een zwembad horen erbij.
Toerisme
Het toerisme naar de Veluwe groeide en had zijn weerslag op de dorpen van Rheden met vele hotels en pensions. Later kwamen campings en vormen van dagrecreatie. De vorm van het toerisme veranderde en de bezoekersaantallen stegen, maar Nationaal Park Veluwezoom is nog altijd een begrip. Bij het (verdwenen) erfgoed horen een renbaan en een rodelbaan en diverse sportlocaties. En wie weet nog iets over zwembaden in de IJssel? Of over de belangrijke rol van de VVV?

Verenigingen
In 1855 kreeg de ‘vereniging” een wettelijke basis. Al spoedig ontdekte men dat je als vereniging allerlei activiteiten kon ontplooien, rond de bijbel, cultuur of natuurkennis. Later kwamen daar sport en ontspanning bij. Zo ontstond in vrijwel alle dorpen rond 1900 een bloeiend verenigingsleven. De verhalen over deze verenigingen zijn erfgoed, net als de locaties of gebouwen waar men samenkwam of oefende.
Zie Canon van Rheden, venster 24, 30, 32
Pension Villa Maria is genoemd naar de toenmalige eigenaresse. Vermoedelijke is zij begin 1900 met het pension begonnen. In kranten uit 1940 zijn regelmatig advertenties aangetroffen met "Kamers aang…
Het huis Zomerlust is gebouwd in 1885. Weduwe Wansink dreef hier haar pension.
Rond 1900 is het eigendom van de Lutherse Diaconessen Vereniging uit Amsterdam, die in huize Salem schuin tegenover Zome…
De Pinkenberg kennen velen in verband met boerderijen en schapen, maar ook als recreatiegebied en terrein van drinkwatervoorziening. Het was oorspronkelijk de voorheide aan de schapendrift van Velp …
De rodelbaan aan de Pinkenbergseweg bij de gemeentegrens van Velp en Rozendaal werd begin 1920 aangelegd in het kader van een werklozenproject. In de strenge winter in 1956 is de rodelbaan intensief …
Onderdeel 5
De ‘bedriegertjes’ met schelpenwand liggen tussen de tweede en derde vijver. De tientallen fonteintjes zijn verborgen in een met wit en zwart ingelegd kiezelplateau, waarin een klaverblad…
De Carolinahoeve is voor de meesten van ons bekend als het pannenkoekenhuis midden in de bossen van de Veluwezoom en is wandelend, fietsend of met (aangespannen) paard te bezoeken.
Voor vele bezoeker…