WO II
Rheden en Rozendaal werden na 10 mei bezet. Eind 1940 werd de bezetting steeds meer voelbaar. Persoonsbewijzen werden verplicht, verplichte patrouillediensten werden ingesteld en de gemeenteraad werd ontbonden. Toch leek de oorlog de eerste jaren nog ver weg. Maar Joden werden steeds meer uit de maatschappij geweerd en tenslotte merendeels weggevoerd.
Evacués
Na de verloren Slag om Arnhem in september 1944 kwam de oorlog dichtbij. Velp en Rozendaal werden overstroomd door evacués uit Arnhem. De gemeente Rheden bood meer dan 9000 Arnhemse vluchtelingen onderdak, vaak tot na de bevrijding op 16 april 1945.
Gevorderd
Grote gebouwen en villa’s werden door de Duitsers gevorderd, vooral in het laatste oorlogsjaar. Door bombardementen werden huizen en fabrieken beschadigd, waaronder de modelmakerij van Thomassen. V1's van de Duitsers stortten neer en veroorzaakten veel schade. In totaal 1100 mannen uit de gemeente Rheden zijn in het kader van de 'Arbeitseinsatz' naar Duitsland gegaan.
Op verschillende plaatsen waren de Duitsers nadrukkelijk aanwezig. In Laag-Soeren waren in het badhuis een 'Erholungsheim' en later een 'Lazarett' ondergebracht en in Velp zat het SS Polizeigericht in Hotel Naeff.
Ook in Rozendaal werd het hotel een Erholungsheim. Op landgoed Avegoor in Ellecom werden Joodse gevangenen onder slechte omstandigheden te werk gesteld. Daar was een opleidingsschool van de SS gehuisvest. Zulke gebouwen en herinneringsmonumenten getuigen nog van de oorlog.
Bron: Canon van Rheden
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Engelse oorlogsgraven op begraafplaats Rozendaal
Op de begraafplaats van Rozendaal liggen oorlogsgraven van het Gemenebest. De graven van witte Portland-kalksteen herinneren aan acht geallieerde vliegers die in de Tweede Wereldoorlog bij Rozendaal …
Gebouw Eikenstraat 1 Ellecom
Dit pand is nog geen eeuw oud, maar heeft al een bewogen geschiedenis, met heel verschillende bestemmingen.
Het is gebouwd als manschappengebouw voor Avegoor in WO II. Daarna was het korte tijd een …
Gedenksteen familie Van den Berg
In de stoep voor het huis aan Jeruzalem 31 ligt een gedenksteen. De tegel is geplaatst in 1997 mede naar aanleiding van de tv-documentaire die de dochter van Edith Obstfeld maakte over de onderduikpe…
Gedenksteen Mauritsstraat
In de wijk Beltjeshof vielen de eerste drie slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in de Mauritsstraat op 17 september 1944. Voor de slachtoffers heeft de buurtvereniging Beltjeshof in juli 1947 een…
Gedenksteen Oranjestraat
Aan de voormalige Oranje MAVO, eerder de Christelijke MULO, aan de Oranjestraat is een gedenksteen geplaatst voor A.J. (Aart Jacob) den Hartog. Hij heeft in 1943 een heel belangrijke verzetsman van d…
Gedenksteen WO II in kasteel Rosendael
In april 1945 zochten de bewoners van het beschadigde kasteel Rosendael en een aantal evacuees uit Arnhem bijna een week lang hun toevlucht in de kelder onder de donjon. De beschietingen waren hevig.…