Zorg

Zorg is een breed begrip en dat blijkt in het erfgoed onder dit thema. Van de vroegste zorg door de kerken is er in onze regio weinig bewaard gebleven. Het ging in die tijd om de zorg voor zieken en gehandicapten in kloosters en lazaretten, en armenhuisjes van de diaconie. De gemeente had in de 19e eeuw een arts in dienst en een vroedvrouw. De ziekenzorg groeide pas later. Velp en Dieren hadden een ziekenhuis. Veel dorpen hadden een apotheekhoudende huisarts. Sommigen speelden een grote rol in de volksgezondheid. Vanaf 1900 groeide het werk van de kruisverenigingen. Bijzonder was het kuuroord in Laag-Soeren.

Zorg voor ouderen is er in allerlei vormen geweest. Van pensionzorg waar ouderen zich inkochten tot hofjeswoningen, zoals in de Schweer bey der Beckestichting. Veel verzorgings- en verpleeghuizen zijn verdwenen of hebben een ander gebouw of een andere functie gekregen.

Kindertehuizen waren er ook. In Dieren was een weeshuis; op andere plekken werden wezen opgevangen door de nonnen. ‘Bleekneusjes’ konden later terecht in kolonietehuizen of vakantieoorden. Dieren had een schippersinternaat. In Laag-Soeren en in De Steeg werden mensen met een handicap opgevangen.

Wisselende functies

Vele grote villa’s hadden meerdere levens. Ze werden oorspronkelijk gebouwd als buitenhuis of luxe villa voor welgestelde burgers. Later deden ze dienst voor vakantieverhuur of kon je er langdurig kamers huren met pension. Sommige panden huisvestten in WO I Belgische vluchtelingen. Omstreeks 1950 fungeerden veel grote huizen als tijdelijk onderdak voor de opvang van ongeveer 300.000 repatrianten uit voormalig Nederlands-Indië. De overheid sloot contracten voor huisvesting en maaltijden, vandaar de naam contractpensions. Daarna werden er soms gastarbeiders gehuisvest.

De grote villa’s staan er vaak nog en ook hun bewoningsgeschiedenis valt onder erfgoed.