
Onder gebouwd erfgoed verstaan we allereerst monumenten. Dat zijn door de wet beschermde gebouwen van verschillende aard: van kerk tot villa, van molen en boerderij tot fabriek. Hieronder zijn Middeleeuwse historische restanten. Ook gebouwen uit de Wederopbouw na WOII kunnen al monument zijn.
Bescherming
Rijksmonument genieten de meeste bescherming. Daarover gaat de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Daarnaast kennen we gemeentelijke monumenten –in Rheden wel 500. Rozendaal kent ongeveer 30 gemeentelijke monumenten. Monumenten zijn vaak herkenbaar aan een schildje bij de ingang.
Soms wordt een gebied of woonwijk aangewezen tot beschermd dorpsgezicht. Bijvoorbeeld het Beekdal van Rozendaal en het Strooien Dorp van De Steeg.
Monumentaal
Onze gemeentes kennen relatief veel gebouwd erfgoed dat een plek op de website waard is. Sinds de 17e eeuw werden langs de Veluwezoom landgoederen en buitenplaatsen aangelegd, van Wageningen tot Dieren.

Daarbij maakte men gebruik van het heuvelachtige landschap met fraaie uitzichten. De gebouwen werden naar de mode van de tijd gebouwd en later vaak weer verbouwd.
Van de 36 buitenplaatsen die er ooit in de gemeente Rheden waren, zijn er tegenwoordig nog
22 goed herkenbaar.
Sommige zijn intussen verdwenen of ingrijpend veranderd. De terreinen zijn opgeknipt of hun plek is ingenomen door nieuwere bebouwing.
Waar mogelijk worden de feiten over het monumentale gebouw aangevuld met foto’s en informatie over de functie of over de bewoningsgeschiedenis.
Bij gebouwd erfgoed komt vaak de architectuur aan de orde. Meer over architectuurstromingen vindt u onder deze link (nog toevoegen)…….
De dubbele voormalige boerderij is aan het einde van de negentiende eeuw gebouwd op de hoek van de Zutphensestraatweg en de Achterweg. De woning heeft een dwars geplaatst voorhuis en heeft een sierpl…
De voormalige Bosbaaswoning, zoals dit huis genoemd wordt op de ontwerptekening van de beroemde architect Jan Wilhelm Hanrath, is gebouwd rond 1906. Omdat een bosbaas of jachtopzichter geacht werden …
Het huis de Haverkist was oorspronkelijk gebouwd als boswachterswoning en theehuis, maar werd later in gebruik genomen als burgerwoning.
De naam stamt uit de tijd dat paarden belangrijk waren. De aan…
De brandtoren op het Rozendaalse Veld is van heinde en ver te zien. Hij had al jaren geen functie meer en dreigde meer dan eens afgebroken te worden.
Eind 2023 werd de toren een gemeentelijk monumen…
In 1873 wordt Anna G. van der Paauw, de weduwe van Cornelis Heineken, eigenaresse van enkele percelen "bouwland en dennenbosch’ die samen bekend staan als de Breeden Enk. Twee jaar eerder was ze al i…
De buitenplaats heeft een lange geschiedenis. Het is een van de oudst bekende bezittingen in dit gebied. In 2026 is vooral een deel van het park nog herkenbaar.
Het landgoed Daalhuizen wordt al in 15…